GẠO NHIỄM KIM LOẠI NẶNG - NGUY HIỂM KHÔN LƯỜNG

In trang

Arsenic, cadmium, thủy ngân và chì là bốn nguyên tố vi lượng phổ biến được biết có hại đến sức khỏe con người. Những chất này hiện diện ở điều kiện tự nhiên với nồng độ rất thấp, và khả năng giải độc của cơ thể con người đối với những chất này rất hạn chế.


1. Thạch tín (asen)

Trong bốn yếu tố, thạch tín hay asen vẫn là mối quan tâm lớn nhất. asen có thể di chuyển từ đất vào hạt gạo. Lúa được sản xuất trên đất bị nhiễm asen thì hạt gạo sẽ có hàm lượng asen cao hơn mức trung bình. Asen trong đất hoặc nước tưới quá cao sẽ ức chế tăng trưởng lúa, dẫn đến năng suất thấp. Ngộ độc asen, gây tổn thương da và được liên kết với một số bệnh ung thư.

 

Các nhà khoa học đã lai tạo được giống lúa vẫn phát triển tốt trong điều kiện asen nồng độ cao và hạn chế sự tích tụ asen trong hạt gạo. Vì vậy, các chương trình chọn tạo giống lúa theo hướng an toàn này đang được đẩy mạnh. Ngoài ra, cây lúa trong đất ngập nước (điều kiện yếm khí) sẽ hấp thu asen nhiều hơn. Do đó biện pháp hạn chế lúa hấp thu asen là sử dụng phương pháp tưới ngập khô luân phiên. Độc tính tương đối của các chất hóa học khác nhau có chứa asen vẫn được bàn cãi. Tuy nhiên, khoa học về lĩnh vực này đang phát triển nhanh chóng để cho lời giải thỏa đáng trong tương lai không xa.

 

 2. Chất cadmium

Cadmium là chất thứ hai được quan tâm có trong gạo. Cây lúa hấp thu cadmium từ đất đã bị nhiễm để lượng cadmium tích lũy trong gạo cao. Tuy nhiên, rất ít báo cáo có nồng độ cadmium trong gạo vượt "giới hạn cho phép", ngay cả khi họ trồng trên đất ô nhiễm vừa phải. Nhưng khả năng hấp thu của cadmium giảm khi đất ngập nước liên tục (trái với arsen). Do đó đất trồng lúa cho ngập liên tục là biện pháp để giảm thiểu sự hấp thu cadmium.

Viện Nghiên cứu lúa Quốc tế (IRRI) đã tiến hành nghiên cứu và xác định những gen kiểm soát vận chuyển của cadmium từ rễ vào hạt, bao gồm cả việc xác định các gen chủ yếu ngăn chặn cadmium từ đất vào gạo. Những gen được sử dụng trong chương trình lai tạo để đảm bảo tất cả các giống lúa mới có nguy cơ tích lũy cadmium rất thấp.

 

Cadmium khi dùng quá liều lượng cho phép sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe con người: gây tổn thương thận, loãng xương và tổn thương hệ thống hô hấp

 

 

3. Thủy ngân

Hàm lượng thuỷ ngân trong gạo không được công chúng quan tâm vì có nhiều thực phẩm khác quan trọng hơn (nhất là cá). Thủy ngân trong gạo được báo cáo  thấp hơn so với "giới hạn cho phép".

Nhưng có nguy cơ tiềm năng là dù thủy ngân trong gạo thấp hơn so với cá, nhưng gạo được tiêu thụ từ vùng bị ô nhiễm thủy ngân có thể đủ nâng cao lượng thủy ngân tổng số hấp thu từ các nguồn thực phẩm vượt ngưỡng cho phép. Trong đất ngập nước thủy ngân thường ở dạng metyl thuỷ ngân, là chất rất độc. Viện Nghiên cứu lúa Quốc tế (IRRI) đang tìm những gene ức chế vận chuyển thủy ngân vào gạo.

 

4. Chì

Điều may mắn là đến nay ít có ghi nhận nào về dư lượng chì trong gạo. Dù vậy, các nhà khoa học của Viện Nghiên cứu lúa Quốc tế (IRRI) đang tìm những giống lúa dù trồng trên đất bị ô nhiễm kim loại nặng vẫn an toàn

 

 

5. Hàm lượng kim loại nặng trong gạo Ngọc thực ISAF

Gạo ngọc thực ISAF là sản phẩm được sản xuất từ mô hình lúa hữu cơ được trồng theo các phương pháp canh tác sinh học tiên tiến nhất do Viện Nghiên cứu đào tạo và tư vấn khoa học công nghệ (ITC) thực hiện.

Với sản lượng gạo thu hoạch được, Viện ITC đã thực hiện kiểm nghiệm tại Trung tâm giám định SGS (là công ty kiểm định và chứng nhận hàng đầu thế giới, có trụ sở tại Thụy Sỹ) và các chỉ tiêu kiểm tra về kim loại nặng trong Gạo Ngọc thực ISAF hầu như rất nhỏ, thậm chí là không có.

STT

Tên chỉ tiêu

Mức tối đa cho phép

Đơn vị tính μg/kg

Kết quả kiểm nghiệm thực tế

Giới hạn tối đa hàm lượng kim loại nặng

 

Chì

0.2

mg/kg

0.010

 

Cadimi

0.2

mg/kg

0.049

 

Thủy ngân (Hg)

Không quy đinh

 

Không phát hiện

 

Asen

1.0

 

Không phát hiện

 

Như vậy, phương pháp canh tác sinh học mới đã giúp giải độc đất, nguồn nước và hạn chế rất nhiều chất độc hại hấp thụ vào cây lúa, giúp cho sản lượng gạo thu hoạch được đảm bảo an toàn đến tay người tiêu dùng. Đây là tín hiệu mừng cho canh tác nông nghiệp trong tương lai.